Papugi to piękne zwierzęta, które są znane nie tylko ze swojego barwnego upierzenia, ale także ze swojej inteligencji. W social mediach możemy znaleźć mnóstwo filmików z papugami robiącymi różne sztuczki – od tych prostszych, jak podawanie łapki, po przynoszenie przedmiotów. Takie treści są naprawdę imponujące i zachęcają do pracy ze swoimi papugami. Pozostaje tylko pytanie – jak zacząć? W tym artykule dowiesz się jak krok po kroku nauczyć papugę kilku podstawowych sztuczek.
Dlaczego warto nauczyć papugę sztuczek?
Takie treningi są świetnym urozmaiceniem dla papug, bo skłaniają je do pracy umysłowej. Papugi to naprawdę mądre zwierzęta i takie zajęcia wpływają na nie naprawdę korzystnie. Dodatkowo zapobiegają nudzie i związanym z nią problemom behawioralnym oraz poprawiają rozwój intelektualny.
Nauka sztuczek wpływa pozytywnie także na nasze relacje z papugą. Pokazujemy wtedy, że wchodzenie w interakcje z człowiekiem jest czymś przyjemnym i ciekawym. Dzięki wspólnym ćwiczeniom papuga widzi, że człowiek ma do zaoferowania coś interesującego, co wzmacnia więź z opiekunem.
Kolejną korzyścią jest budowanie podstaw pod dalsze treningi dotyczące czynności pielęgnacyjnych czy medycznych, które potrafią bardzo ułatwić codzienne funkcjonowanie. Takie treningi są już nieco trudniejsze i często wymagają od papugi czegoś mniej przyjemnego. Dlatego warto zacząć od nauki prostszych rzeczy i utrwalać, że kończą się czymś przyjemnym.
Co musi umieć papuga zanim zaczniemy trening sztuczek?
By nauka sztuczek była możliwa papuga musi mieć do nas trochę zaufania. Spokojnie można ćwiczyć z papugami, które nie są w pełni oswojone, jednak w przypadku papug, które boją się człowieka lepiej odłożyć to na później. Gdy widzimy u papug objawy stresu przy treningu to lepiej skupić się na budowaniu pewności siebie oraz pozytywnych skojarzeń z opiekunem.
Niezbędnik skutecznego treningu to marker nagrody – sygnał, który pozwoli nam dokładnie zaznaczyć, o które zachowanie zwierzaka nam chodzi. Wprowadzenie go znacznie ułatwia trening i komunikacje z papugą.
Markerem nagrody może być kliker dla papug lub wyznaczony przez opiekuna zwrot. Przy zdecydowaniu się na marker nagrody w postaci słowa, wybieramy taki, który jest krótki, dźwięczny i nie używany na codzień, by nie wprowadzać papugi w zdezorientowanie, gdy przy codziennych czynnościach przypadkowo zaczniemy ją za coś chwalić.
Niezależnie od tego jaki marker nagrody wybierzecie wprowadzanie go wygląda tak samo. Na początku powtarza się dany dźwięk, gdy papuga dostaje smakołyk – dzięki temu skojarzy sobie go z nagrodą. Następnie używa się tego przy łatwiejszych komendach, z którymi papuga ma mniej trudności, by utrwalić, że konkretny dźwięk oznacza wykonanie czegoś prawidłowo. I tak po kilku sesjach możemy cieszyć się naszym markerem nagrody.
Na co musi nastawić się opiekun?
Przed zaczęciem jakiegokolwiek treningu z papugami musimy nastawić się na to, że proces może być czasochłonny i wymagać wielu powtórzeń. Każda papuga potrzebuje indywidualnej ilości czasu na naukę. Jedne załapią to podczas kilku sesji, inne bedą potrzebowały kilkunastu powtórzeń i powrotu do podstaw.
Najważniejsze jest, by nie przyjmować zbyt dużych oczekiwań. Zwierzęta tak jak ludzie – każdy uczy się w swoim tempie. Jeśli wasza papuga po kilku dniach powtarzania pierwszego kroku nie radzi sobie z kolejnym etapem dajcie jej czas i spróbujcie rozłożyć wszystko na jeszcze drobniejsze i mniej wymagające sesje. Nie narzucajmy zbyt dużej presji, nauka sztuczek ma być przyjemna dla każdej ze stron.
Czym nagradzać papugę podczas nauki sztuczek?
Do rozpoczęcia nauki sztuczek potrzeba przede wszystkim nagrody – najlepiej takiej, którą papuga bardzo lubi, bo będzie ją to dodatkowo zachęcać do pracy. Warto by była to nagroda, do której papuga nie ma dostępu na codzień. Wtedy będzie to jeszcze bardziej kuszący smakołyk, na który warto zapracować. Pamiętaj jednak, by przysmak nie był zbyt tłusty, szczególnie na początku nauki, bo w tym okresie będzie sporo nagradzania.
Jakich sztuczek możemy nauczyć papugę?
Jednymi z łatwiejszych sztuczek dla papug, które będą przyjemne do nauki na sam początek to podawanie łapki, obrót i wchodzenie na rękę. Są to mało skomplikowane komendy, których wprowadzenie nie wymaga wielu sesji. Ważne jest by nie ustawiać poprzeczki zbyt wysoko wymagając od papugi skomplikowanej komendy na samym początku nauki. Na inne polecenia będzie jeszcze mnóstwo czasu.
Jak nauczyć papugę obrotu?
Przy nauce obrotu papuga powinna stać na żerdzi lub stojaku tak by opiekun mógł swobodnie umieścić rękę pod spodem pokazując kolisty ruch dłonią. Ważne jest by gest wykonywać pod papugą, a nie nad nią. Gdy ręka znajduję się nad papugą może ona czuć się niekomfortowo i uciekać, za to umieszczając ją niżej dajemy możliwość obserwowania, co dodaje papudze pewności.
Gdy papuga jest już w wybranym przez nas miejscu naprowadzamy ją ręką z przysmakiem, tak by zaczęła zmieniać pozycje. Na tym etapie jeszcze nie wypowiadamy komendy, stosujemy za to marker nagrody i nagradzamy smakołykiem za najdrobniejszy ruch w kierunku dłoni.
Tę czynność powtarzamy kilkukrotnie, aż papuga będzie bez problemu podążać za smakołykiem między naszymi palcami. Gdy tak się stanie stopniowo zwiększamy dystans, jaki papuga musi pokonać zmieniając swoją pozycje, by dostać nagrodę. Powtarzamy to aż papudze uda się wykonać pełny obrót. Wtedy możemy zacząć podkładać komendę.
Jak nauczyć papugę podawania łapki?
Podstawiamy dłoń z wysuniętym jednym palcem w kierunku papugi i smaczkiem w drugiej naprowadzamy tak, by postawiła tam łapkę. Najważniejsze jest to by nie dotykać łapki papugi. Nie chcemy naruszać jej strefy komfortu i zrażać jej do naszych dłoni, a tak może się stać, gdy będziemy inicjować kontakt. Czekamy aż papuga sama postawi łapkę na naszym palcu. Gdy tak się stanie stosujemy marker nagrody i nagradzamy przysmakiem. Komendę podkładamy jak papuga bez większego problemu
podaje łapkę.
Później możemy próbować nauki ,,podaj drugą’’ korzystając z tego samego schematu. By ułatwić to papudze my również możemy używać wtedy drugiej ręki, znacznie ułatwi to zrozumienie czego oczekujemy.
Jak nauczyć papugę wchodzenia na rękę?
Nauka wchodzenia na rękę może opierać się na naprowadzaniu dłonią z przysmakiem lub na treningu targetowania. Jeśli interesuje was druga metoda przejdźcie do artykułu o nauce targetowania u papug.
Trening wchodzenia na rękę warto zacząć od podawania smakołyków na otwartej dłoni, tak by papuga opierała łapkę o rękę, co pomoże jej przywyknąć do kontaktu z człowiekiem. Gdy taka czynność jest dla papugi komfortowa bierzemy smaczka między palce i stopniowo naprowadzamy na naszą rękę. Gdy bazujemy na targetowaniu naprowadzamy targetem i nagradzamy w momencie dotknięcia końcówki urządzenia. Nagradzamy słownie i smakołykiem każdy najmniejszy kroczek w kierunku ręki. Komendę podkładamy dopiero, gdy papuga bezproblemowo wchodzi na rękę.
W zależności od rozmiaru papugi i waszych preferencji możecie uczyć wchodzenia na palec, otwartą dłoń lub przedramię. Jednak obserwujcie też, czy któraś część ciała nie wzbudza w papudze zbyt dużego lęku. Niektórym papugom dłonie kojarzą się bardzo źle i nauka wchodzenia na nie może wymagać więcej czasu. Można wtedy zacząć trening od wchodzenia na ramie, by pokazać, że kontakt z człowiekim jest w porządku i wzbudzić większe zaufanie przed zwiększeniem trudności treningu.
Podsumowanie
Teraz nauka sztuczek nie powinna wydawać się aż tak skomplikowanym zadaniem. Przy rozłożeniu tego na czynniki pierwsze możemy zobaczyć, że nie jest to nic niemożliwego, wystarczy tylko trochę chęci. Takie treningi są świetną stymulacją umysłową oraz mogą stanowić podstawę do treningu medycznego.

Maja Bugajska
Moim największym zainteresowaniem jest behawiorystyka zwierząt, którą interesuje się już od kilku lat. Wszystko zaczęło się od mojego już dwunastoletniego psa Neski, którego dostałam jako dziecko. To ona zafascynowała mnie pracą ze zwierzętami i dzięki niej niedawno zaczęłam studia na kierunku Psychologii i Biologii Zwierząt oraz zapisałam się na kurs psiego trenera. Oprócz psów szczególne miejsce w moim sercu zajmują papugi, a zwłaszcza moje cztery modrolotki, których codzienne życie możecie obserwować na profilu @papuziascie_