Zabawki są niezbędnym elementem wzbogacenia środowiskowego dla papug. Pozwalają im zająć czas w ciągu dnia i spożytkować energię, dzięki czemu mogą się cieszyć dobrym zdrowiem psychicznym. Producenci zabawek próbują przykuć uwagę opiekunów na rozmaite sposoby – bogactwem kolorów, dzwoneczkami czy ciekawym kształtem. Okazuje się jednak, że nie wszystkie zabawki, które są w sprzedaży, będą dla twoich papug bezpieczne. Na co zatem zwrócić uwagę wybierając zabawkę dla ptaków?
Dzwoneczki dla papug
Jeden z najczęstszych elementów zabawek dla ptaków to dzwoneczki. Błyszczące, kolorowe, wydające dźwięki – przykuwają uwagę nie tylko opiekunów, ale również papug. Niestety ich jakość pozostawia wiele do życzenia. Cienki metal łatwo się odkształca, a co za tym idzie – ptaki bez większych problemów mogą je zepsuć. W najlepszym wypadku na tym zakończy się „życie” dzwoneczka, ale zawsze istnieje ryzyko, że niezbędna będzie pomoc weterynarza. Papuzi dziób może zaklinować się między kawałkami przeciętego metalu, albo nawet połknąć ułamane elementy! Takie sytuacje stanowią bezpośrednie zagrożenie życia dla papug.
Namioty dla papug
To kolejny produkt, który bardzo kusi opiekunów ptaków. Zatem dlaczego są niebezpieczne? Są dwa główne powody i pierwszym z nich jest surowiec, z którego takie namioty są wykonane. Najczęściej są materiałowe, a wnętrze dodatkowo jest wyszyte puchatą tkaniną. Jest duże ryzyko, że papugi zainteresują się tym i zaczną skubać i wyciągać nitki. Połknięte w dużej ilości mogą spowodować zaczopowanie układu pokarmowego, które będzie wymagało wizyty u weterynarza i chirurgicznego usunięcia. Każda tkanina stwarza również zagrożenie zaczepienia się przez papugę pazurem, co może się skończyć nawet jego wyrwaniem.
Drugim aspektem jest silne pobudzenie hormonalne u ptaków. Taki namiot może zostać uznany za budkę, a za tym idzie szereg możliwych problemów zdrowotnych – od agresji, przez silne odwapnienie, aż po zaparcie jaja, czy pęknięcie jajowodu.
Bawełniane i syntetyczne sznurki
Podobnie jak w przypadku namiotów, sznurki mogą być wyciągane i połykane przez papugi, czy mogą zaczepiać o nie pazurkami. Tak jak przy sznurkach syntetycznych łatwo jest wyobrazić sobie konsekwencje takich sytuacji, tak w przypadku bawełnianych lin ta świadomość jest niższa. Bawełna, chociaż jest naturalna, nie jest trawiona w układzie pokarmowym ptaków. To powoduje, że wszelkie nitki będą zalegały np. w żołądku i zanim papudze uda się je wydalić, minie sporo czasu. Dodatkowo bawełna nie kruszy się na mniejsze kawałki, co jeszcze bardziej utrudnia jej “podróż” przez układ pokarmowy papugi. Jeśli opiekun nie zorientuje się na czas, że któryś z ptaków interesuje się nitkami, to może skończyć się interwencją chirurgiczną. Zdecydowanie bezpieczniej jest po prostu zrezygnować z bawełnianych lin czy huśtawek, a już tym bardziej z syntetycznych sznurków, na rzecz konopnych, jutowych czy sizalowych. Nie dają one pewnej gwarancji bezpieczeństwa, ale znacząco zmniejsza ryzyko zaczopowania układu pokarmowego u papug.
Plastikowe elementy
Plastikowe zabawki mogą wydawać się bezpieczne, ale w rzeczywistości stanowią spore ryzyko dla papug. Nie każdy plastik jest tej samej jakości – niektóre są sztywne i wytrzymałe, inne giętkie i łatwe do przegryzienia. Jedne mogą mieć kontakt z żywnością, a inne nie. Dodatkowo barwniki stosowane w takich produktach często są nieznanego pochodzenia i mogą zawierać substancje szkodliwe dla zdrowia ptaków.
Dodatkowo papugi, które uwielbiają niszczyć przedmioty, mogą łatwo odłamać i połknąć plastikowe fragmenty, co różnymi poważnymi komplikacjami zdrowotnymi – zwłaszcza w przypadku większych kawałków lub dużej ich ilości.
Słomiane elementy
Zdecydowanie nie jest to oczywisty punkt na liście niebezpiecznych elementów zabawek, a jednak doskonale pokazuje, że nie wszystko co naturalne będzie bezpieczne. Słoma łamie się na ostre kawałki, które mogą zranić papugę od zewnątrz (np. skóra, oczy), ale również od wewnątrz. Drobne, ostre fragmenty mogą utknąć na każdym odcinku , powodując poważne problemy zdrowotne. Dodatkowo, jeśli słoma nie została odpowiednio przygotowana i wysuszona, może zawierać pleśń, która stanowi kolejne zagrożenie.
Elementy florystyczne i dekoracyjne
Niektóre naturalne materiały, takie jak korek czy kokos, mogą (ale nie muszą!) być bezpieczne dla papug, ale wiele elementów florystycznych i dekoracyjnych niesie ukryte zagrożenia. Wiele z nich jest dodatkowo nasączanych środkami zapobiegającymi pleśnieniu. Takie substancje mogą być szkodliwe dla ptaków i nie nadają się do zabawek. Do tej grupy powinniśmy zaliczać drewniane ozdoby lub elementy do nich (np. koraliki), plastry drewna, „naturalne” miski nieprzeznaczone do kontaktu z żywnością, czy wcześniej wspomniane produkty z korku, kokosa, ale również innych roślin. Przed zakupem takich elementów najbezpieczniej jest skontaktować się z producentem, który powinien rozwiać wszelkie wątpliwości.
Pętle, otwory, obręcze
Chociaż papugi są bardzo inteligentnymi zwierzętami, to nie można zapominać, że równie bardzo są ciekawskie. Potrafią wpaść na pomysły, które opiekunom nie przyszłyby do głowy, dlatego tak ważne jest usuwanie możliwych niebezpieczeństw zanim coś się stanie. Do takich należą wszelkie pętle czy otwory, w które papugi mogą włożyć głowę. Nawet jeśli wydaje się, że luźna pętla jest wystarczająco szeroka, aby ptak mógł bez trudu się z niej wydostać, to lepiej dmuchać na zimne. Istnieją niestety historie, w których zwierzęta bawiąc się takimi zabawkami straciły równowagę i gdyby nie szybka reakcja opiekuna, taka sytuacja mogłaby zakończyć się tragicznie.
Nieznane barwniki
Kolorowe zabawki są atrakcyjne, ale niestety często barwione substancjami, które mogą być szkodliwe dla papug. Producenci zazwyczaj nie podają informacji, które barwniki zostały użyte i tylko przy nielicznych produktach można przeczytać ogólną informację “barwniki naturalne”. Marketing niestety działa tak, że jeśli firma mogłaby pochwalić się, że ich zabawki wyróżniają się na tle innych np. właśnie bezpiecznymi surowcami, to z pewnością by to zrobiła.
Klej w zabawkach dla papug
To kolejna rzecz, która jest wykorzystywana w stosunkowo wielu zabawkach takich jak drabinki, mosty czy place zabaw. Niestety producenci nie umieszczają o tym informacji na etykiecie, a tym bardziej o tym, jaki klej został wykorzystany. Tak jak barwniki jeszcze mają szansę być naturalne, tak klej już nie. Papugi jako zwierzęta, które uwielbiają niszczyć zabawki, mogą w ten sposób połknąć kawałek i sobie zaszkodzić.
Gwoździe i inne ostre elementy
Może się to wydawać absurdalne, ale do niektórych zabawkach dla papug są używane gwoździe czy zszywki. Dotyczy to przede wszystkich akcesoriów produkowanych masowo, kiedy ważniejsza od jakości jest ilość. Efekt? Większość dostępnych na rynku placyków zabaw jest wykonana niedokładnie i niechlujnie. Takie produkty trzeba przeglądać bardzo dokładnie, ponieważ jest duże prawdopodobieństwo, że gdzieś znajdzie się przebity na drugą stronę gwóźdź, czy łatwa do wyjęcia przez papugę zszywka. Konsekwencje tego mogą być przeróżne – od powierzchownej rany, przez zatrucie metalem, aż po perforacje (przedziurawienie) układu pokarmowego.
Podsumowanie
Jak widzisz, większość dostępnych w sklepach zabawek dla papug jest niebezpieczna lub wątpliwej jakości. Część z nich można jeszcze w łatwy sposób zmodyfikować, aby były bezpieczne (np. usunąć dzwoneczki). Jednak nie wszystkie, dlatego tak ważne jest, aby opiekunowie ptaków mieli świadomość, co może zaszkodzić ich zwierzętom. Niektóre z tych zagrożeń będą bardzo nieliczne. Tutaj opiekunowie powinni zadać sobie pytanie: czy chcę ryzykować, aby mój zwierzak był tym przypadkiem jednym na milion?
Lepiej jest zapobiegać, niż później żałować.

Mela Wyszogrodzka
Jestem założycielką Kolorowych Kurek, edukatorką i miłośniczką papug. Przez 8 lat byłam wolontariuszką w Warszawskim ZOO, gdzie zdobywałam cenne doświadczenie - szczególnie w Ptasim Azylu. Spośród wszystkich gatunków papug moje serce skradły przede wszystkim papużki faliste i modrolotki.